|
Türk Müziğini dönemlere ayırırsak 5 grupta
inceleyebiliriz, bunlar: hazırlık ve başlangıç, Klasik, Neo-klasik
ve son dönem.
HAZIRLIK VE BAŞLANGIÇ DÖNEMİ
Bu sürede Orta Asya'da, Horasan ve Semerkant'ta
Ali Şir Nevai, Hüseyin Baykara, Abdülkadir Meragi ve Şadi
gibi değerli sanatçılar yetişir.
KLASİK DÖNEM
Klasik Dönem'in İlk Bölümü: Meragalı
Abdülkadir'den Itri'ye kadar sürer. 1360-1712 yıllarıdır.İstanbul
her türlü kültürün merkezi olmakta ve klasik formun en güzel
örnekleri verilmektedir.
Bu dönemin ünlü isimleri:Abdülkadir Meragi, Gazi Girayhan,
Hatip Zakiri, Abdülali Efendi, Behram Ağa ve Itri'dir.
Son Klasik Dönem: Itri'den Hamamizade
İsmail Dede Efendi'ye kadar uzanır. 1778-1846 yıllarıdır.
Yenileşme, batıya dönüş çabaları, Lale Devri'nin etkisi görülür.
Yine bu dönemde iki önemli sanatçı, kendilerinden önce yaşadıkları
zamanın eserlerini birer belgeye kaydederek birçok eserin
kaybolmasını önlediler. Bunlar: Ali Ufki Bey ve Kanterimoğlu'dur.
Yine bu dönemde Seyyid Nuh, Ahmet Ağa, 3.Selim, Ebubekir Ağa,
Zaharya, Kantemiroğlu, İlya, Ama Kadri Bey, İsmail Ağa, Ali
Ufki Bey, Hafız Şeyda, Abdülhalim Çavuş gibi değerli sanatçıları
görüyoruz.
NEO-KLASİK DÖNEM
Dede Efendi (1773-1836) ile Zekai Dede (1825-1897)
arasında kalan tarihleri kapsar.Klasizmin yeni bir anlayış
içinde yorumu demektir.
Klasik Dönem ile Romantik Dönem arasında bir geçiş dönemidir.
Sanatsal kurallara dayanarak sekil ve kompozisyonu değiştirmeden
ruh ve yapı bakımından değişik ölçülere göre yapılmış sanat
eserlerini kapsar.
Sadullah Ağa, Dellalzade İsmail Efendi, Basmacı Abdi Efendi,
Şakir Ağa, Tanburi Emin Ağa, Mustafa İzzet Efendi, Tanburi
Ali Efendi, Zeki Mehmet Ağa, Medeni Aziz Efendi, Latif Ağa
dönemin ünlü sanatçılarıdır.
ROMANTİK DÖNEM
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de sanat
eserlerine his ve hayalin hâkim olduğu bu dönemin Zekai Dede
(1825-1897) ve Hacı Arif Bey (1831-1895) yıllarında başladığı
var sayılır.Hacı Arif Bey'in kişiliğinde en üst düzeye ulaşmış,
Şevki Bey'le devam etmiş, 20. yüzyılın ortalarına kadar sürmüştür.
Dönemin sanatçıları: Medeni Aziz Efendi, Tanburi Ali Efendi,
Hacı Faik Bey, Hacı Arif Bey ve Şevki Bey'dir. Daha sonra
Lem'i Atlı ve Suphi Ziya Bey sayılabilir.
Son Dönem: 20. yüzyılın ortalarından günümüze
kadar süregelen dönemdir.
|
